- "Γυναίκες Εικαστικοί στην Ιστορία της Τέχνης"
Τα άρθρα που ακολουθούν, αφορούν κατά κύριο λόγο τις γυναίκες εικαστικούς, ζωγράφους, γλύπτριες, φωτογράφους, χαράκτριες, κτλ.

- Kαθώς πρόκειται για μια διαρκή έρευνα και αναζήτηση πηγών και πληροφοριών, τα ήδη δημοσιευμένα άρθρα ανανεώνονται κάθε τόσο με συμπρηρωματικά στοιχεία, ώστε να αποκτήσουν μια όσο το δυνατόν πληρέστερη μορφή.

-Δημοσίευση :περιοδικό "Ρωγμές"

Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2009

"ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ " (-15)

Γυναίκες καλλιτέχνες της Αναγέννησης

μέρος Θ'





1

«Η κοπέλα κι ο μονόκερως»

131.5 x 96.5

Γύρω στο 1600





Barbara Longhi





Η Barbara Longhi γεννήθηκε το 1552 (το ίδιο έτος με Lavinia Fontana).

Ήταν κόρη του μανιεριστή ζωγράφου Luca Longhi και αδερφή του ζωγράφου και ποιητή Fransesco Longhi. Από μικρή μελετά στο εργαστήριο του πατέρα της, σε ένα συντηρητικό, επαρχιακό περιβάλλον στη μικρή παράκτια πόλη της Ραβέννας. Αποδεικνύεται πως έχει μεγάλη ικανότητα στο σχέδιο και είναι πολλή καλή στο χρώμα. Σταδιακά εξελίσσεται σε σημαντική συνεργάτιδά του.

Τον βοήθησε στις μεγάλες τοιχογραφίες που αναλάμβανε και αντέγραψε τα έργα πολλών ζωγράφων.

Μόνο 15 από τα έργα της είναι σήμερα γνωστά, εκ των οποίων τα 12 είναι πολύ μικρά έργα με θέμα τη Μαντόνα με το Βρέφος, που ζωγράφισε για το μοναστήρι Classe στη Ραβέννα. Πρόκειται για συνθέσεις απλές που στηρίζονται στη γραμμή και στο χρώμα, τις οποίες ο Vasari εγκωμίασε για την "καθαρότητα της γραμμής τους και την λαμπρότητα του χρώματος ".

Ένας άλλος βιογράφος της εποχής, ο ακαδημαϊκός Muzio Manfredi από την Μπολόνια, περιγράφει μια ζωγράφο προ πάντων πολύ ώριμη και προσθέτει: «Είναι εκπληκτικό πως ο καλύτερος ζωγράφος της Ραβέννα είναι ένα παιδί ηλικίας δεκαοχτώ ετών και μάλιστα κορίτσι, η κόρη του Messer Luca Longhi, η οποία είναι τόσο θαυμάσια στην τέχνη της, ώστε ο ίδιος ο πατέρας της να μένει έκπληκτος! …… το όνομά της είναι Barbara».

Γι’ ακόμη μια φορά συναντούμε τον ενθουσιασμό για το γεγονός πως μια γυναίκα μπορεί να είναι εξαιρετική καλλιτέχνιδα. Η φήμη της, ωστόσο, δεν θα υπερβεί ποτέ τα σύνορα της Ραβέννα.

Ακολούθησε το ύφος των σύγχρονων φλωρεντινών και μπολονέζων ζωγράφων, κι αργότερα ζωγράφισε κυρίως εικόνες αγίων απαλλαγμένες από την φλυαρία του μανιερισμού. Τα έργα ζωγραφικής της ήταν οικεία και απλά αφιερώματα, που είχαν ως σκοπό να ενσταλάξουν την ειρήνη και την ηρεμία στον θεατή. Η απλότητά τους είναι η αντανάκλαση των θρησκευτικών ιδεών της Αντιμεταρρύθμισης σύμφωνα με την οποία οι πίνακες πρέπει να αντιπροσωπεύσουν τους θρησκευτικούς χαρακτήρες σε απλές και γνωστές καταστάσεις, ώστε να προκαλέσουν την αφοσίωση του θεατή. Επειδή πολλά από τα έργα της τα άφησε ανυπόγραφα, είναι αδύνατο να καθοριστεί η έκταση της συνεισφοράς της στην τέχνης.




2

«Αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας»






3

«Η Μαντόνα και το Βρέφος»

1580-1585






4

«Η Μαντόνα και το Βρέφος»






5

«Αυτοπροσωπογραφία της σαν Αγ. Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας»

1579- 1589.

(45.7 x 35.6 cm).

Pinacoteca Comunale, Ravenna, Italy






6

«Αγ. Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας»

Pinacoteca Nazionale di Bologna






7

«Η Μαντόνα με το Βρέφος και τον Άγ. Ιωάννη»
37x31,5 cm
Ravenna, Pinacoteca Comunale




8

«Η στέψη μιας μοναχής»

1590-95
Musée du Louvre






9

«Ο Μυστικός γάμος της Αγ. Αικατερίνης»

1638





10

«Πορτρέτο μοναχού»

Πινακοθήκη της Ravenna





11

«Ιουδήθ και Ολοφέρνης»




Τα πρώιμα έργα της είναι απλές συνθέσεις, στις οποίες χρησιμοποιεί μια περιορισμένη χρωματικά παλέτα που υπογραμμίζει το σχέδιο.

Αμέσως μετά το 1590 το χρώμα της Barbara γίνεται λαμπρότερο και οι φιγούρες της αποκτούν μνημειακό ανάστημα. Άρχισε επίσης να χρησιμοποιεί ως φόντο στις συνθέσεις της μια κουρτίνα που ξεδιπλώνεται γύρω από μια κολώνα και μια περιοχή σαν παράθυρο στο επάνω μέρος του πίνακα, που εικονίζει τον εξωτερικό χώρο, ένα τοπίο ή ουρανό. Η τεχνική του sfumato και η σύνθεση σε σχήμα πυραμίδας θυμίζουν Leonardo Da Vinci και τα φλωρεντινά έργα του Raphael.

Μετά το 1600 επέλεξε να δημιουργήσει απλούστερες θρησκευτικές εικόνες, αποφεύγοντας τα εικονογραφικά αινίγματα των μανιεριστών και επικεντρώνεται στην σχέση του θεατή με τις φιγούρες που απεικονίζει. Στο μεγαλύτερο μέρος του έργου της, απεικονίζει τα έντονα θρησκευτικά ιδανικά της Αντι-μεταρρύθμισης.


Η Η Germaine Greer στο βιβλίο της The Obstacle Race αναφέρει πως η σχέση της Longhi με τον πατέρα της ήταν εξαιρετικά μπερδεμένη. Και οι δύο ήταν επαρχιώτες, σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενοι από τις σχολές της Ρώμης και της Μπολόνια. Η Barbara θα πρέπει να είχε αντιγράψει πολλά από τα έργα του πατέρα της.

Σχολιάζοντας το έργο της, λέει: "Το έργο που παρήγαγε ήταν ιδιαίτερο και οι εικόνες της, όλες μικρές, είναι αξιοπρόσεκτες για την αγνότητα της γραμμής τους, για τη μαλακή λαμπρότητα της έντασης και του αισθήματος του χρώματος που συλλαμβάνεται σε αυτά τα έργα ζωγραφικής. Η Longhi δημιουργεί όμορφες εικόνες μέσα από την τάξη και την απλότητα των συνθέσεών της. Η ζεστασιά και η οξύνοια της ροδαλόχρυσης παλέτας της .... έχουν εξασφαλίσει για τη Barbara Longhi την εκτίμηση των ειδημόνων."


Η Barbara Longhi πέθανε το 1638.






Πηγές:



1) Jordana Pomeroy - Claudio Strinati: Italian Women Artists of the Renaissance and Baroque

2) Wendy Slatkin : Women Artists in History: From Antiquity to the 20th Century

3) WHITNEY CHADWICK: Women, Art, And Society.

4) Nancy G. Heller : Women Artists: An Illustrated History.

5) Germaine Greer :The Obstacle Race.





Αυτοπροσωπογραφία της Sofonisba Anguissola (1556) -Mουσείο Kunsthistoriches, Βιέννη

Από το θαυμάσιο βιβλίο της Frances Borzello "Seeing Ourselves: Women's Self-portraits"

"....η θέση των καλλιτέχνιδων στον κόσμο της τέχνης και στην ιδεολογία της εποχής τους ήταν άμμεσα συνδεδεμένη με τις αυτοπροσωπογραφίες τους......(οι οποίες) δεν αποτελούν αθώες αντανακλάσεις του τί έβλεπαν οι καλλιτέχνιδες όταν κοιτούσαν τον καθρέφτη τους. Είναι ένα μέρος της γλώσσας που οι ζωγράφοι χρησιμοιποιούν ώστε να κάνουν μια δήλωση, από την πολλή απλή "έτσι φαίνομαι", στην πιο πολύπλοκη "αυτή πιστεύω πως είμαι".
Έφτασα τελικά στο συμπέρασμα πως καμία γυναικεία αυτοπροσωπογραφία δεν θα πρέπει να θεωρείται ως δεδομένη...."