- "Γυναίκες Εικαστικοί στην Ιστορία της Τέχνης"
Τα άρθρα που ακολουθούν, αφορούν κατά κύριο λόγο τις γυναίκες εικαστικούς, ζωγράφους, γλύπτριες, φωτογράφους, χαράκτριες, κτλ.

- Kαθώς πρόκειται για μια διαρκή έρευνα και αναζήτηση πηγών και πληροφοριών, τα ήδη δημοσιευμένα άρθρα ανανεώνονται κάθε τόσο με συμπρηρωματικά στοιχεία, ώστε να αποκτήσουν μια όσο το δυνατόν πληρέστερη μορφή.

-Δημοσίευση :περιοδικό "Ρωγμές"

Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2008

"ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ" (-5)

Γυναίκες καλλιτέχνες του Μεσαίωνα


Β'

















Δείγμα της δουλειάς της Ende από το βιβλίο της Αποκάλυψης.


Η Ende, όπως προανέφερα, ήταν μια ισπανίδα ζωγράφος χειρογράφων του 10ου αιώνα, η οποία εργάστηκε με μια ομάδα ζωγράφων, της οποίας διασώζονται 24 γνωστά εικονογραφημένα αντίγραφα. Τα χειρόγραφα αυτά περιέχουν σχόλια στην Αποκάλυψη που μεταφράστηκε από τον ισπανό μοναχό Beatus Liebana το 786.

Τα χειρόγραφα δημιουργήθηκαν σε ένα μοναστήρι στα βουνά Leon στη βορειοδυτική Ισπανία. Υπάρχουν διάφορα χέρια ευδιάκριτα στα χειρόγραφα, όπως του προϊστάμενου ζωγράφου, που ήταν πιθανώς ένας ιερέας αποκαλούμενος Senior. Οι ιστορικοί έχουν αποδώσει επίσης ορισμένα στοιχεία των χειρογράφων στον ζωγράφο Emetrius, του οποίου το ύφος αναγνωρίζεται σε σύγκριση με ένα προηγούμενο υπογεγραμμένο έργο του.

Το τρίτο χέρι είναι αυτό της Ende. Υπέγραψε το έργο ως DEPINTRIX (ζωγράφος) και DIE AIUTRIX (αρωγός του Θεού) και ήταν πιθανώς καλόγρια.

Επίσης, βρίσκεται αναμεμειγμένη σε ένα σχολείο χειρογράφων στη μεσαιωνική Ισπανία.

Οι εικονογραφήσεις της, περιγράφουν τα οράματα του Αγ.Ιωάννη της Αποκάλυψης σε ύφος

mozarabic. Αυτό το ύφος προέκυψε στην Ισπανίαμετά από τις μουσουλμανικές εισβολές και συνδυάζει στοιχεία της ισλαμικής τέχνης και ευρωπαϊκές διακοσμητικές παραδόσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στη γεωμετρία, πλούσια χρώματα, έξοχα μοτίβα και περίτεχνους αριθμούς.























Δείγμα της δουλειάς της Ende από το βιβλίο της Αποκάλυψης.



Η Guda, πάλι, ήταν γερμανίδα ζωγράφος και καλόγρια του 12ου αιώνα. Ζωγράφισε την

αυτοπροσωπογραφία της στο αρχικό γράμμα ενός Αγιολόγιου (που σήμερα βρίσκεται στην Κεντρική Βιβλιοθήκη της Φρανκφούρτης). Θέλοντας να εξασφαλίσει πως η εργασία της σ’ αυτό το χειρόγραφο δεν θα παρέμενε ανώνυμη, απεικόνισε τον εαυτό της - όπως μπορούμε να δούμε - στο αρχικό γράμμα με την επιγραφή: «Η Guda, μια αμαρτωλή, έγραψε και ζωγράφισε αυτό το βιβλίο» .























Αυτοπροσωπογραφία της Guda, στο Homeliary- 12ος αιώνας





Η Claricia, ήταν γερμανίδα ζωγράφος του 13ουαιώνα. Σε ένα ψαλτήρι του 1200 στη νότια Γερμανία - που σήμερα βρίσκεται στην Walters Art Gallery της Βαλτιμόρης – βρίσκουμε την αυτοπροσωπογραφία της. Στο πορτρέτο της αυτό, παρουσιάζει τον εαυτό της να αιωρείται, ενώ κρατιέται απ’ την ουρά του γράμματος Q. Επιπλέον, έγραψε το όνομά της πάνω απ’ το κεφάλι της, πράγμα πολύ σπάνιο για την εποχή.

Το χέρι της Claricia είναι ένα από τα πολλά που διακρίνονται σ’ αυτό το χειρόγραφο.

Παρατηρώντας τον τρόπο που έχει περιγράψει τον εαυτό της – τη γραμμή του φορέματός της, με την χαμηλή μέση και τα χαρακτηριστικά μυτερά μακριά της μανίκια ,την εφαρμοστή τουνίκ κάτω από το φόρεμα, το ακάλυπτο της κεφαλής και το ανασηκωμένο κεφάλι - οι ειδικοί συμπεραίνουν πως η ζωγράφος, ήταν το πιθανότερο μαθήτρια στο συγκεκριμένο εργαστήριο.






















Claricia, Self-Portrait-German Plaster, C.1200μ.Χ



Χαρακτηριστική για τα γερμανικά δεδομέν της εποχής ήταν η Herrad Landsberg , γεννημένη περίπου το 1130 στο κάστρο Landsberg, έδρα μιας ευγενούς αλσατικής οικογένειας, ηγουμένη του αβαείου Hohenburg στα βουνά Vosges, έξω από το Στρασβούργο..Είναι γνωστή ως η συγγραφέας της εικονογραφημένης εγκυκλοπαίδειας Hortus deliciarum (Κήπος των απολαύσεων). Η Landsberg, μπήκε στο Hohenburg σε νεαρή ηλικία. Χειροτονήθηκε ως ηγουμένη το 1167 και συνέχισε μέχρι το θάνατό της. Από το 1165 η Herrad, είχε αρχίσει μέσα στους τοίχους μοναστηριών το έργο για το οποίο έμελλε να γίνει γνωστή, το Hortus Deliciarum, μια επιτομή όλων των επιστημών που μελετώνται εκείνη την περίοδο, συμπεριλαμβανομένης της θεολογίας, το οποίο προκάλεσε ένα νέο κύμα ενδιαφέροντος για τις κοσμολογικές, ηθικές, και εσχατολογικές πτυχές του κόσμου. Σ’ αυτό, η Herrad περιγράφει τη μάχη ανάμεσα στην Αρετή και την Κακία με ζωηρά οπτικά στοιχεία που κοσμούν το κείμενο. Το έργο ολοκληρώθηκε το 1185, αν και προσθήκες εμφανίζονται να γίνονται μέχρι το θάνατό της.

Το έργο αυτό, όπως θα ανέμενε κάποιος πουγνωρίζει τη λογοτεχνική δραστηριότητα του δωδέκατου αιώνα, αν και δεν είναι ιδιαίτερα πρωτότυπο, παρουσιάζει, ωστόσο, ένα ευρύ φάσμα ανάγνωσης και αν θυμηθούμε ότι προορίστηκε για χρήση από τους αρχάριους μαθητευόμενους του Odilenberg (ολλανδικό οικοτροφείο), μπορούμε να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα της

κατάστασης της εκπαίδευσης στα σχολεία των

μοναστηριών εκείνης της εποχής.

Το κύριο χαρακτηριστικό για το οποίο διακρίνεται αυτό το κείμενο, είναι οι τριακόσιες τριάντα έξι

εικόνες που το πλαισιώνουν. Πολλές από αυτές είναι συμβολικές απεικονίσεις θεολογικών, φιλοσοφικών και λογοτεχνικών θεμάτων, μερικά είναι ιστορικά θέματα και άλλα αντιπροσωπεύουν σκηνές από την πραγματική εμπειρία της ζωγράφου, ενώ υπάρχει και μια συλλογή πορτρέτων των αδελφών της στη μονή. Η τεχνική ορισμένων από αυτές τις εικόνες είναι αξιοθαύμαστη και σχεδόν σε κάθε περίπτωση εμφανίζουν καλλιτεχνική φαντασία που είναι σπάνια στους συγχρόνους της Herrad.























“Οι 7 ελεύθερες τέχνες”

-Ηerrad of Landsberg: Hortus delicarium-1180



Τα 67 ποιήματα που συνοδεύουν τα αποσπάσματα από τους συγγραφείς της αρχαιότητας, ειδωλολάτρες και μη, δεν είναι λιγότερο άξια θαυμασμού από τη ζωγραφική, ενώ μερικοί από τους ύμνους συνοδεύονται από μουσικές σημειώσεις.

Παρά το ότι στο κείμενο συναντάμε κάποιες ατέλειες πολύ ιδιαίτερες για τα δεδομένα του δωδέκατου αιώνα -λάθη ποσοτικά, λέξεις και δομές αδόκιμες, παράξενα γυρίσματα των φράσεων, που δεν διδάσκονταν σε κανένα σχολείο λατινικής ποίησης εκείνης της περιόδου- το συναίσθημα , εντούτοις, είναι ειλικρινές, οι στίχοι είναι μελωδικοί, και προ πάντων αξιοθαύμαστα προσαρμοσμένοι στο σκοπό για τον οποίο προορίστηκαν, δηλαδή, το να υπηρετήσουν

το Θεό μέσα από το τραγούδι.

Η καταγωγή της Herrad, σήμερα, επανεξετάζεται κι έτσι δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το κοινωνικό και εκπαιδευτικό της υπόβαθρο.Ξέρουμε ότι η εκπαίδευσή της ήταν ευρεία, επειδή ήταν σε θέση να παρουσιάσει με εγκυκλοπαιδική μορφή, μια σύνθεση όλων των πηγών σχετικά με την ιστορία της σωτηρίας, από τη δημιουργία ως το τέλος του κόσμου και πέρα απ’ αυτό.

Έχοντας το αξίωμα της ηγουμένης, η Herrad, είχε ήδη πρόσβαση σε αρχεία και κώδικες. Αυτό το οποίο έκανε, ήταν να παρουσιάσει τις πιο πρόσφατες ερμηνείες σχετικές με το θέμα της, χρησιμοποιώντας όχι μόνο τις παλαιότερες θεολογικές αναφορές αλλά και την εργασία γνωστών μελετητών του 1100, καθώς επίσης και των συγχρόνων της, των οποίων οι εργασίες αποτελούσαν ήδη μέρος του προγράμματος σπουδών των νέων όλων των σχολείων αρρένων.

Συμπεριέλαβε τα κείμενα εκείνα που αντιπροσώπευαν τη νεώτερη σκέψη στη θεολογία, την ιστορία της

Βίβλου και τους ιερούς κανόνες.
























H Kόλαση”-Ηerrad of Landsberg: Hortus delicarium-1180


Πέτυχε τελικά, το στόχο της, που ήταν να συγκεντρώσει τα καλύτερα στοιχεία της παλαιάς και νέας θεολογίας σε ένα εγχειρίδιο διδασκαλίας - λέξεων και εικόνων - που θα παρείχαν μια προηγμένη θεολογική εκπαίδευση στις μαθητευόμενες μοναχές της, και που θα ήταν επίσης ένα σημαντικό βοήθημα ειδικά για τις αρχάριες, καθώς και για τις λαϊκές σπουδάστριες.

Είναι βέβαιο, πως ολόκληρο το έργο έγινε από τις μοναχές του εργαστηρίου του Hohenburg, υπό την επίβλεψη της Herrad. Αφού συντηρήθηκε για αιώνες στο αβαείο Hohenburg, το Hortus Deliciarum πέρασε στη δημοτική βιβλιοθήκη του Στρασβούργου κατά την περίοδο της γαλλικής επανάστασης, όπου το έργο αντιγράφηκε ολόκληρο έως το 1899. Κατά συνέπεια, αν και το αρχικό κείμενο καταστράφηκε στο κάψιμο της βιβλιοθήκης του Στρασβούργου κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του 1870 στον γαλλο-πρωσικό πόλεμο, μπορούμε ακόμα να εκτιμήσουμε την μεγάλη καλλιτεχνική και λογοτεχνική αξία του έργου της Herrad.















«Μητρότητα από το πνεύμα και το ύδωρ» 1165από το Liber divinorum operum: Χιλντεγκραντ φον Μπίνγκεν


Ένα ακόμη εξαιρετικό παράδειγμα γερμανίδας διανοούμενης και καλλιτέχνιδας του μεσαίωνα, που παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με την περίπτωση της Herrad, είναι η Hildegarde of Bingen. Αποκρυφίστρια και φιγούρα του πνεύματος, ήταν γνωστή ως «Η Σίβυλλα του Ρήνου». Από αριστοκρατική οικογένεια, οραματίστρια από παιδί, μπήκε στη θρησκευτική ζωή και έγινε ηγουμένη το 1136. Είναι πιό γνωστή για τις μουσικές συνθέσεις της, αλλά υπήρξε ζωγράφος χειρογράφων και επιπλέον, πολυγραφότατη :

The Divine Works of a Simple Man, The Meritorious Life, «Scivias -Ways of the Lord», εξήντα πέντε ύμνοι και μια πολύτομη πραγματεία εννέα βιβλίων για τις διαφορετικές φύσεις των δέντρων, των φυτών,

των ζώων, των πουλιών, των ψαριών, των μεταλλευμάτων, και των μετάλλων, αποτελούν το μεγάλης έκτασης έργο της. Όλα τα χειρόγραφα που βρέθηκαν στη μονή του Eibingen το 1814, μεταφέρθηκαν στην κρατική βιβλιοθήκη στο Βισμπάντεν.






















"Cosmos",

από το Scivias: Χιλντεγκραντ φον Μπίνγκεν













Hildegard’s Vision, from the Scivias Codex (1174)



Από νεαρή ηλικία, ισχυριζόταν ότι βλέπει οράματα.Η παπική εκκλησία αποδέχτηκε αυτούς τους ισχυρισμούς της και ενίσχυσε τη θέση της ως σημαντικής διανοούμενης και προφήτιδος της εποχής. Μάλιστα, αν και δεν αγιοποιήθηκε επίσημα, οι βιογράφοι της την αναφέρουν ως αγία και έχουν την ημέρα της γιορτής της σε πολλές πόλεις της Γερμανίας. Τα οράματά της έγιναν μέρος μιας από τις πιο δημιουργικές εργασίες της το 1142,το «Scivias -Ways of the Lord», η οποία αποτελείται από τριάντα πέντε οράματα που αφορούν και που επεξηγούν την ιστορία της σωτηρίας. Οι απεικονίσεις στο Scivias, όπως φαίνεται στην πρώτη απεικόνιση, που εμφανίζει την Hildegarde να βλέπει τα οράματα ενώ κάθεται στο μοναστήρι του Bingen, διαφέρουν πολύ από άλλες που δημιουργούνται στη Γερμανία κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου. Χαρακτηρίζονται από τα φωτεινά χρώματα, και τις απλουστευμένες μορφές. Η Hildegard είναι σίγουρο πως δεν μπορούσε να ζωγραφίσει τις εικόνες των βιβλίων της, λόγω της πολύ κακής υγείας που είχε από παιδί, η ιδιοσυγκρασιακή φύση τους, όμως, μας οδηγεί να συμπεράνουμε ότι δημιουργήθηκαν από την ομάδα των καλογραιών της, υπό τη στενή επίβλεψή της.

http://www.hildegard.org/


-























Ηildegard of Bingen -All Beings Celebrate Creation

























Universal Man-
Από το Liber divinorum operum.




Κεντητική



Όσον αφορά την τέχνη της κεντητικής, πολλά εργαστήρια άνθισαν στην Αγγλία εκείνες τις εποχές, ιδιαίτερα στο Καντέρμπουρυ και το Winchester. Τον 14ο αιώνα είναι τεκμηριωμένο πως λειτουργούσε βασιλικό εργαστήριο κλωστοϋφαντουργίας, στην βάση του πύργου τουΛονδίνου.

Το Opus Anglicanum ή αγγλική κεντητική ήταν ήδη διάσημη σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Επρόκειτο για μια διεθνή αγορά ενός είδους εκκλησιαστικής κεντητικής, η οποία οδήγησε σε μια μετατόπιση από την εσωτερική παραγωγή, κυρίως από τις μεμονωμένες γυναίκες κεντήτριες που ήταν διασκορπισμένες σ’ ολόκληρη τη χώρα, σε ένα οργανωμένο συντεχνιακό εργαστήριο που διευθύνονταν όμως από άντρες, στο Λονδίνο.

Αυτή η εξαιρετικά αναπτυγμένη μορφή μεσαιωνικής τέχνης, ήταν ισάξια με τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Νήματα μεταξιού και μετάλλων, μαργαριτάρια, κοσμήματα και χρυσός, στερεώνονταν με νήματα σε μια επιφάνεια από βελούδο ή λινό. Αυτή η μορφή τέχνης απεικόνισε με εξαίσιο και ιδιαίτερα εκφραστικό τρόπο, σκηνές από την καθημερινή ζωή, ιστορικά και βιβλικά γεγονότα.

Ένας παπικός κατάλογος του 13ου αιώνα απαριθμούσε πάνω από διακόσια κομμάτια και είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι γυναίκες ήταν εξ ολοκλήρου αρμόδιες γι’ αυτήν την παραγωγή.


Ένα παράδειγμα είναι τα πλουσιοπάροχα κεντημένα "Syon Cope", ιερατικά άμφια, που δημιουργήθηκαν

μεταξύ του δέκατου τρίτου και οι δέκατου τέταρτου αιώνα, με σκηνές από τη ζωή του Χριστού, της Παρθένου και των Αποστόλων. Τα 'cope ", είναι ημικυκλικά υφάσματα, που φοριούνται από τους ιερείς ως εξωτερικά ενδύματα για τις ειδικές τελετές και χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα. Η εργασία γινόταν πάνω σε πανάκριβο μετάξι, με ασημένιο νήμα, και κάλυπτε εξ ολοκλήρου το υποβάθρο από λινό.











"Syon Cope"



Μια από τις διασημότερες κεντητικές παραστάσεις της μεσαιωνικής περιόδου είναι ο τοιχοτάπητας του Bayeux (ταπισερί) του1066, ενός υφάσματος κεντημένου με μαλλί,50 μέτρα μακρύ και που διηγείται τη μάχη του Hastings και τη νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας. Ο τάπητας του Bayeux έχει αμφίβολη προέλευση: μπορεί να είχε δημιουργηθεί είτε σε ένα ιδιωτικό, εμπορικό εργαστήριο, είτε από μια βασιλική ή αριστοκράτισσα κυρία και τις βοηθούς της, ή ακόμα, από ένα εργαστήριο σε μια μονή καλογραιών.








Τμήμα του τάπητα του Bayeux



Στην Αγγλία, οι γυναίκες ήταν αρμόδιες, όπως είδαμε, για τη δημιουργία του Opus Anglicanum (της αγγλικής κεντητικής), ή τις πλούσιες κεντητικές για εκκλησιαστική ή κοσμική χρήση στα ενδύματα και τους διάφορους τύπους διακόσμησης. Πολλές γυναίκες εργάζονταν παράλληλα με τους συζύγους ή τους πατέρες τους, στα εργαστήριά τους όπως η κόρη του μεγάλου Δασκάλου Jean le Noir η Bourgot.






Εργαστήριο Jean Le Noir- Psalter and Hours(τέμπερα, μελάνι και φύλλα χρυσού) πριν το1349.


Δείγμα του έργου της Bourgot βλέπουμε στο χειρόγραφο βιβλίο Psalter and Hours of Bonne de Luxembourg. Ζωγραφισμένο στο Παρίσι από το εργαστήριο του Jean le Noir ,αυτό το Βιβλίο των Ωρών, έγινε για τον Jean le Bonne de Luxembourg , δούκα της Νορμανδίας και πρώην βασιλιά της Γαλλίας. Το χέρι της Bourgot, διακρίνεται σε όλο το κείμενο και ιδιαίτερα στις διακοσμητικές μπορντούρες και τις παραστάσεις, όπως στη σκηνή με τον Jean le Bonne και την Valois. Το ύφος της δουλειάς της, που είναι επηρεασμένο από τον Jean Pucelle, τοποθετεί το έργο στα μέσα του αιώνα, πριν από το θάνατο του le Bonne, το 1349. Η παράσταση της δεύτερης σελίδας είναι μια υπενθύμιση του Θανάτου. Οι πηγές αυτής της σκηνής μπορούν να επισημανθούν στην αρχαία εγγύς ανατολή, αλλά υπάρχουν και σημαντικές επιρροές από τη δύση, όπως η μεγάλη επιδημία πανούκλας, από την οποία ο ίδιος ο le Bonne πέθανε. Η εικονογράφηση αυτής της σκηνής που ακολουθεί στενά τη νωπογραφία του Traini με το ίδιο θέμα στο Campo Santo στης Πίζας, αλλά και άλλων παραστάσεων, αποκαλύπτει μια καθαρά ιταλική επιρροή. Στις διακοσμητικές μπορντούρες, απεικονίζονται πολλά αναγνωρίσιμα είδη πουλιών, αλλά η σημασία τους παραμένει ασαφής.













Παράσταση και διακόσμηση από άλλη σελίδα του βιβλίου.

Μέχρι το 13ο αιώνα, τα περισσότερα χειρόγραφα παράγονταν από τα ιδιωτικά εμπορικά εργαστήρια, και μέχρι το τέλος του μεσαίωνα, όταν η παραγωγή των χειρογράφων έγινε σημαντική βιομηχανία σε ορισμένα κέντρα, οι γυναίκες φαίνονται να αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των καλλιτεχνών και των γραφέων που απασχολούνταν, ειδικά στο Παρίσι.


Στις «Ιστορίες του Καντέρμπουρυ» του Geoffrey Chaucer -ένα έργο που ρίχνει άπλετο φως στο ρόλο της γυναίκας κατά το μεσαίωνα - το "The Wife of Bath's Tale" περιγράφει με γλαφυρό τρόπο τις συνθήκες εκείνης της εποχής.


Η εξέλιξη από την χειρόγραφη εργασία των illuminated manuscripts -εκ των οποίων περισσότερα από 1300 προφανώς ζωγραφίστηκαν από γυναίκες- στην εκτύπωση και κυρίως με την τυπογραφία του Γουτεμβέργιου μετά το 1439, καθώς και η απεικόνιση βιβλίων με τις τεχνικές της ξυλογραφίας και της χάραξης (χαρακτική), όπου οι γυναίκες φαίνονται να αναμιγνύονται ελάχιστα, αντιπροσώπευσε μια οπισθοδρόμηση στην πρόοδο των γυναικών καλλιτεχνών, μέχρι, τουλάχιστον, την περίοδο της Αναγέννησης που θα δούμε στη συνέχεια.






Εκ παραλλήλου


Την ίδια εποχή, τέλη του Μεσαίωνα και αρχές της Αναγέννησης, οι σπουδαιότεροι εκ των καλλιτεχνών ήταν οι εξής:


Ο μεγάλος δάσκαλος Cimabue ( 1240 — 1302) ο οποίος θεωρείται ο πρώτος μεγάλος καλλιτέχνης της ιταλικής Αναγέννησης και ως ο τελευταίος μεγάλος ζωγράφος, επηρεασμένος από την Βυζαντινή παράδοση της αγιογραφίας.

Ο εξίσου μεγάλος Giotto, (1267–1337), μαθητής του Cimabue , φλωρεντινός ζωγράφος και αρχιτέκτονας, θεωρείται απ’ τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες της πρώιμης Αναγέννησης.

Ο Guido da Siena , ο οποίος έζησε και δημιούργησε κατά το δεύτερο μισό του 13ου αιώνα στη Siena και υπήρξε ο ιδρυτής της Σχολής της Σιένα.

Ο Duccio di Buoninsegna (1255–1319) ένας ζωγράφος που επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τους καλλιτέχνες της εποχής του.

Ο Simone Martini (1284 –1344) ζωγράφος από τη Σιένα, μαθητής του Duccio.

Ο Andrea Pisano ,( 12901349) γλύπτης και αρχιτέκτονας από την Πίζα.

Oι Giovanni και Νicolo Pisano, (13ος -14ος αιώνας), οι σπουδαιότεροι γλύπτες της εποχής τους, εφάμιλλοι του Giotto στην ιταλική ζωγραφική και αρχιτέκτονες .

Ενώ στην Ελλάδα, έχουμε τον μεγάλο θεσσαλονικέα δάσκαλο της βυζαντινής εικονογραφίας Εμμανουήλ Πανσέληνο ο οποίος έζησε γύρω στο 13ο με 14ο αιώνα. Περίφημες είναι οι τοιχογραφίες του στο ναό του Πρωτάτου του Αγίου Όρους και γι` αυτό ακριβώς το έργο του θεωρήθηκε δίκαια ο δημιουργός της "Μακεδονικής Σχολής" και παραλληλίστηκε από πολλούς με τον Τζιότο και το Ραφαήλ.



Πηγές:


1.Whitney Chadwick:Women, Art, and Society. New York: Thames and Hudson Inc., 1990.

2. Nancy G Heller: Women Artists, An Illustrated History.New York: Abbeville Press, 1991

3. Anne Sutherland Harris and Linda Nochlin: Women Artists: 1550-1950, Los Angeles County Museum of Art,-New York, 1976

4. Wendy Slatkin: Women Artists in History: From Antiquity to the 20th Century, Prentice Hall, N.J., 1985.



3 σχόλια:

αθηνα είπε...

Την καλησπέρα μου !!

Λάκης Φουρουκλάς - Lakis Fourouklas είπε...

Μια καλημέρα με χαμόγελο. Είναι πολύ μεγάλο το άρθρο για να το διαβάσω τώρα, έτσι θα το φυλάξω γι' αργότερα. Πάντως είναι εκπληκτικό το πόσο λίγες είναι οι γνώσεις μας (ή μάλλον οι γνώσεις Μου) για τις γυναίκες καλλιτέχνες των περασμένων εποχών...

eicastikon είπε...

Αθηνά:

Καλησπέρα κι από μένα

Laki:

Καλά το είπες, οι γνώσεις μας είναι λίγες...

Καλησπέρα


Αυτοπροσωπογραφία της Sofonisba Anguissola (1556) -Mουσείο Kunsthistoriches, Βιέννη

Από το θαυμάσιο βιβλίο της Frances Borzello "Seeing Ourselves: Women's Self-portraits"

"....η θέση των καλλιτέχνιδων στον κόσμο της τέχνης και στην ιδεολογία της εποχής τους ήταν άμμεσα συνδεδεμένη με τις αυτοπροσωπογραφίες τους......(οι οποίες) δεν αποτελούν αθώες αντανακλάσεις του τί έβλεπαν οι καλλιτέχνιδες όταν κοιτούσαν τον καθρέφτη τους. Είναι ένα μέρος της γλώσσας που οι ζωγράφοι χρησιμοιποιούν ώστε να κάνουν μια δήλωση, από την πολλή απλή "έτσι φαίνομαι", στην πιο πολύπλοκη "αυτή πιστεύω πως είμαι".
Έφτασα τελικά στο συμπέρασμα πως καμία γυναικεία αυτοπροσωπογραφία δεν θα πρέπει να θεωρείται ως δεδομένη...."